Wstęp
Geneza instrumentów pochodnych
Kontrakty terminowe na warszawskiej giełdzie
Mechanizm działania kontraktów terminowych
Dźwignia finansowa
Parametry kontraktów na WIG20
Strategie inwestowania w kontrakty terminowe
Arbitraż
Transakcje zabezpieczające (hedging)
Zaczynamy inwestowanie w kontrakty terminowe
Kontrakty terminowe na waluty i akcje
Kontrakty terminowe na obligacje skarbowe
Jednostki indeksowe MiniWIG20
Opcje na WIG20
Opcje na akcje
Warranty opcyjne
Słowniczek
--------------------------------------------------------------------

Strategie inwestowania w kontrakty terminowe

W związku z tym, że nawet niewielkie wahania indeksu WIG20 mogą istotnie wpłynąć na wartość posiadanego przez nas portfela kontraktów terminowych, bardzo istotne jest staranne wybranie odpowiedniego momentu transakcji. W przeciwieństwie bowiem do inwestowania na rynku akcji, inwestowanie w kontrakty terminowe wymaga znacznie częstszego obserwowania notowań.

Gdy kontrakty na WIG20 i indeks WIG20 spadną w ciągu jednej sesji np. o 3%, nie zmieni to zasadniczo sytuacji osób posiadających w swoim portfelu akcje. Natomiast dla inwestora zajmującego długą pozycję może się to skończyć stratą ponad 30% wartości zainwestowanych środków. Z tego względu już przy zawieraniu kontraktu warto określić tzw. limity obrony. Są to poziomy cenowe, przy których, mimo poniesienia straty, decydujemy się na zamknięcie pozycji. Dalsze oczekiwanie zmiany niekorzystnej tendencji mogłoby skończyć się spadkiem środków na rachunku inwestycyjnym poniżej minimalnej wartości wymaganego depozytu zabezpieczającego.

Zasadę działania systemu linii obrony przedstawimy na następującym przykładzie: na początku notowań ciągłych sprzedaliśmy kontrakt na WIG20 po kursie 1900 pkt. W ciągu następnych godzin handlu kontrakty systematycznie zyskiwały na wartości, co zmniejsza- ło wartość środków złożonych jako depozyt zabezpieczający. Przy kursie kontraktu terminowego 1950 pkt. zdecydowaliśmy, że „jak jeszcze trochę wzrośnie”, to zamkniemy pozycję odkupując ją drożej. Opisane zachowanie prowadzi zazwyczaj do poniesienia strat, których można byłoby łatwo uniknąć, ustalając limit obrony na poziomie np. 1920 pkt. i zamykając kontrakt po tym kursie.

Przy inwestowaniu w kontrakty terminowe, kluczowe znaczenie w ustalaniu stref, przy których otwieramy i zamykamy pozycje, ma analiza techniczna. Bardzo istotne jest bowiem dokładne ustalenie momentu zawierania transakcji, co jest prawie niemożliwe do ustalenia, gdy śledzimy tylko dane fundamentalne (nie oznacza to jednak, że należy je zupełnie ignorować). Niektóre bowiem czynniki, takie jak np. zmiany stóp procentowych, kryzysy finansowe czy zmiany polityczne, mogą być bardzo istotnymi sygnałami dla rynków finansowych i mogą powodować znaczne wahania indeksów giełdowych.





W analizie notowań na rynku kontraktów terminowych kluczowe znaczenie mają:
- wolumen,
- liczba otwartych pozycji,
- baza.

Ich wielkości świadczą o oczekiwaniach uczestników obrotu co do dalszego rozwoju wydarzeń na rynku kasowym, a właściwa interpretacja może się okazać bardzo pomocna. Wolumen to liczba kontraktów, które w danym dniu znalazły się w obrocie. Liczba otwartych pozycji informuje o aktualnej liczbie wszystkich niezamkniętych kontraktów. Zwiększanie się obu wartości wraz z wyraźną zwyżką lub zniżką kursów, potwierdza znaczenie siły byków lub niedźwiedzi.

Na przykład, podczas trendu wzrostowego, kiedy przekonanie inwestorów o dalszych zwyżkach jest niewielkie, posiadacze krótkich pozycji niechętnie zamykają swoje pozycje, wyczekując zniżki. Inwestorzy są mało aktywni, czego efektem są niewielkie obroty i nieznaczna zmiana liczby otwartych pozycji. Jeżeli rynek zmieni trend na spadkowy, posiadacze długich pozycji będą chcieli zamknąć pozycje, które przynoszą im straty, a to doprowadzi do wzrostu obrotów. Jeżeli duży procent inwestorów będzie przekonany o dalszych spadkach, na rynku pojawią się nowi inwestorzy, którzy będą otwierać krótkie pozycje, co pogłębi zniżki i doprowadzi do wzrostu liczby otwartych pozycji.

Rynek kontraktów terminowych nie zawsze zachowuje się tak samo, jak rynek kasowy - wartość indeksu WIG20 i kurs kontraktów terminowych na WIG20 nie muszą być zawsze takie same. Różnica między ceną gotówkową z rynku kasowego a ceną z rynku kontraktów terminowych nosi nazwę bazy2 i informuje m.in. o tym, jakie są oczekiwania rynku co do przyszłych zmian kursów.

Z ujemną bazą mamy do czynienia wtedy, kiedy kurs kontraktu terminowego jest wyższy od kursu gotówkowego. Sytuacja taka ma miejsce, gdy np. kurs kontraktu na WIG20 wynosi 1950 pkt., a wartość WIG20 1900 pkt. Różnica w wysokości 50 pkt. to premia, którą otrzymuje inwestor zajmujący krótką pozycję od inwestora zajmującego pozycję długą. W okresie gwałtownych zmian na rynku, uczestnicy rynku terminowego mogą zawierać transakcje po kursie znacznie różniącym się od cen z rynku kasowego. Dla inwestorów posiadających pozycje przeciwne do aktualnego trendu rynku, zmiana na rynku może być o tyle niekorzystna, że tracą oni więcej niż wynikałoby to z ruchów na rynku kasowym.

Analiza wielkości bazy może dostarczyć bardzo ważnej informacji o oczekiwaniach rynku co do dalszego rozwoju sytuacji. Wysoka baza może być niezłą okazją do zarobienia w momentach korekty po dużej zwyżce lub zniżce kursów. Uspokojenie nastrojów prowadzi zazwyczaj do zmniejszenia się bazy, zyski inwestora, który zagrał przeciw trendowi mogą być większe o wielkość, o którą zmieniła się baza.

Najczęstszym błędem popełnianym przez inwestorów działających na rynku kontraktów terminowych jest chęć „pokonania rynku”.

W chwili, gdy rynek znajduje się w wyraźnym trendzie, zajmowanie pozycji przeciwnych do niego może się bardzo źle skończyć. Zgodnie z powiedzeniem „trend jest twoim przyjacielem”, gra przeciwko niemu może doprowadzić do szybkiego zmniejszenia się depozytu zabezpieczającego i dotkliwych strat poniesionych przez jego właściciela.

Równie ryzykowna, jak gra przeciw trendowi, może być gra zgodnie z kierunkiem rynku po dużych wzrostach (lub spadkach). W dniach lokalnych szczytów (lub dołków), kiedy optymizm grających osiąga apogeum, otwieranie nowych pozycji może również doprowadzić do dużych strat. Zajęcie pozycji w czasie trwania trendu, nawet jeżeli okaże się słuszne z punktu widzenia średnioterminowego, może w krótkim terminie obniżyć wartość depozytu poniżej wymaganej wartości i zmusić inwestora do zamknięcia pozycji. W warunkach stabilnej sytuacji na rynku, kurs kontraktów na WIG20 powinien być wyższy od wartości indeksu na rynku kasowym. Różnica ta powinna pokryć korzyści, które wynikają z braku konieczności angażowania całości kwoty, na którą opiewa kontrakt terminowy.

Szczególna sytuacja występuje wówczas, gdy wśród większości uczestników rynku panuje przekonanie o przyszłych ruchach indeksów. Na przykład, podczas gwałtownej hossy, kiedy rynek oczekuje dalszych zwyżek, w notowaniach ciągłych kurs kontraktów terminowych może znacznie różnić się od kursu WIG20 na rynku kasowym. Sytuacja taka może być bardzo niekorzystna dla posiadaczy krótkich pozycji. Mogą oni bowiem stracić znacznie więcej niż wynikałoby to ze zmian samego indeksu. Podobna sytuacja może mieć miejsce w czasie gwałtownych spadków rynku. Oczekiwanie dalszych spadków może powstrzymywać posiadaczy krótkich pozycji od ich zamykania, a innych od zajmowania pozycji długich. W tej sytuacji, znaczna dominacja „niedźwiedzi” na rynku i dążenie posiadaczy długich pozycji do jak najszybszego ich zamknięcia, doprowadza do nierównowagi popytu i podaży oraz pogłębiania się zniżek.



____________________________
2 Określenie baza stosuje się także do różnicy między ceną z rynku terminowego a ceną gotówkową. Definiowane tego terminu jak w niniejszej broszurze jest jednak powszechniejsze.



źródło: